टुर्गानको सबलीकरण र आर्थिक पारदर्शिताका लागि मेरो उम्मेद्वारीः ईश्वर बहादुर ढकाल

पर्यटक पथप्रदर्शक ईश्वर बहादुर ढकाल टुरिस्ट गाइड एसोसिएसन नेपाल (टुर्गान) को आसन्न निर्वाचनमा कोषाध्यक्ष पदका लागि आफ्नो उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन् । यही असार २७ गते टुर्गानको ३३ औँ साधारणसभा काठमाडौँमा हुँदैछ ।  उनले संस्थाभित्रको आर्थिक पारदर्शिता, दिगो कोष व्यवस्थापन र सदस्यहरूको वृत्तिविकासलाई आफ्नो प्रमुख योजनाको रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । ढकालले गाइड पेशाको मर्यादा र सम्मान बढाउनका लागि यसलाई डाक्टर वा इन्जिनियर जस्तै प्रतिष्ठित बनाउने र उनीहरूको जस्तै नामको अघि नै पहिचान उल्लेख गर्ने गरी सरकारी संयन्त्रसँग समन्वय गर्ने पनि बताएका छन । उनले दैनिकीसँग कुरा गर्दै समयसापेक्ष प्रविधि र विश्वव्यापी बजार अनुसार गाइडहरूको क्षमता अभिवृद्धि गर्न तथा सरकारी निकायहरूसँग समन्वय गर्न विशेष जोड दिएका छन् । समग्रमा संस्थागत सुधार र पर्यटन क्षेत्रको व्यावसायिकताका लागि उनले प्रतिबद्धताहरू अघि सारेका छन ।

पर्यटन क्षेत्र र टुरिस्ट गाइडहरूको हक हितका लागि ढकालले अघि सारेका मुख्य योजनाहरू यस प्रकार छन्:

आर्थिक सबलीकरण र पारदर्शिता: उनले टुर्गानको वर्तमान कमजोर आर्थिक अवस्थालाई सुधार गरी संस्थालाई आर्थिक रूपमा सशक्त र मजबुत बनाउने लक्ष्य राखेका छन् । संस्थाको कोषलाई सही ढंगले लेखांकन (Accounting) गरी आर्थिक पारदर्शिता कायम गर्नु उनको प्रमुख प्राथमिकता रहेको छ  ।

दिगो कोष संकलन (Fundraising): संस्थाको मासिक खर्च, कर्मचारी र लजिस्टिक व्यवस्थापनका लागि दिगो रूपमा कोष संकलन गर्ने र आर्थिक बचत बढाउने उनको योजना छ । यसका लागि पर्यटन मन्त्रालय, नेपाल पर्यटन बोर्ड र अन्य सरोकारवाला निकायहरूसँग समन्वय गरी कार्यक्रमहरू ल्याइने उनले बताएका छन ।

पेशागत मर्यादा र सम्मान: टुरिस्ट गाइड पेशालाई डाक्टर, इन्जिनियर वा चार्टर एकाउन्टेन्ट जस्तै मर्यादित र सम्मानित बनाउने उनको उद्देश्य छ । गाइडहरूले आफ्नो नामको पछाडि गौरवका साथ ‘टुरिस्ट गाइड’ लेख्न सक्ने गरी पेशागत मापदण्ड (Standard) र सम्मानको वातावरण बनाउन उनले पहल गर्ने बताएका छन ।
।
दक्षता अभिवृद्धि र आधुनिकीकरण: दशकौं पुरानो गाइडिङ शैली अहिलेको समयमा पर्याप्त नहुने हुनाले ग्लोबल मार्केटिङ र अन्तर्राष्ट्रिय सिनारियो अनुसार गाइडहरूको क्षमता अभिवृद्धि र वृत्ति विकासमा उनले जोड दिएका छन् ।  गाइडहरूलाई समयसापेक्ष रूपमा अपडेट गराउनु उनको मुख्य एजेन्डा हो ।

नीतिगत सुधार र टिमवर्क: गाइडहरूको हक हितका लागि नीतिगत कुराहरूमा जोड दिने र “Each for one, one for each” भन्ने अवधारणाका साथ सबै सदस्यहरूको भावनालाई समेटेर काम गर्ने उनको प्रतिबद्धता छ । साथै संस्थाका सदस्यहरूलाई अपडेट गर्ने र नयाँ सदस्यहरूलाई संस्थामा आउन प्रेरित गर्ने योजना पनि उनले अघि सारेका छन् ।

‘Each for one, one for each’ को अवधारणा कसरी लागू हुन्छ ?

ढकालले अघि सारेको ‘Each for one, one for each’ (एकका लागि सबै र सबैका लागि एक) को अवधारणा मुख्यतया सामूहिक जिम्मेवारी र टिमवर्कमा आधारित छ । यसलाई लागू गर्न उनले निम्न योजनाहरू बनाएका छन् :

भूमिका भन्दा माथि उठेर काम गर्ने: उनले आफू कोषाध्यक्षको पदमा उम्मेदवार भए पनि पदको सीमामा मात्र बाँधिएर नबस्ने बताएका छन् । उनले आफूलाई अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, सचिव वा महासचिव सबै ठाउँमा राखेर संस्थाको हितका लागि काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।

नीतिगत र सामूहिक हितमा जोड: यो अवधारणा अन्तर्गत उनले केवल एकाउन्टिङ (Accounting) प्रणालीमा मात्र ध्यान नदिई, गाइडहरूको हक हितका लागि नीतिगत कुराहरूमा पनि जोड दिनेछन् । उनले साथीहरूबाट आएका सुझाव र समस्याहरूलाई संकलन गरी त्यसलाई सही ढंगले समाधान गर्न पहल गर्नेछन् ।

नेतृत्वलाई सहयोग र सल्लाह: यस अवधारणा अनुसार उनले नेतृत्वमा आउने अन्य पदाधिकारीहरू (अध्यक्ष, उपाध्यक्ष आदि) का राम्रा निर्णयहरूलाई पूर्ण समर्थन गर्ने र संस्था चलाउने सन्दर्भमा आवश्यक सल्लाह र सुझाव दिने सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नेछन् ।

एकताबद्ध टिमको निर्माण: संस्थाको हाइटलाई माथि लैजान एउटा ‘प्रपर टिम’ मा बसेर काम गर्ने र संस्थामा आबद्ध सबै साथीहरूको भावनालाई समेटेर अगाडि बढ्ने उनको लक्ष्य छ । छोटकरीमा भन्नुपर्दा यो अवधारणाले कुनै एक व्यक्तिको मात्र नभई सम्पूर्ण टुरिस्ट गाइडहरूको साझा हित र संस्थाको सबलीकरणका लागि सबैले एकअर्कालाई साथ दिने वातावरण निर्माण गर्ने कुरालाई जोड दिन्छ ।

गाइडहरूको पारिश्रमिक वृद्धिको बारेमा के कस्ता योजनाहरू छन् ?

गाइडहरूको पारिश्रमिक वृद्धिको बारेमा कुनै निश्चित अंक वा प्रतिशत तोकेर नभने पनि ढकालले यसलाई सम्बोधन गर्न सरोकारवाला पक्षहरूसँग प्रभावकारी अन्तरक्रिया गर्ने योजना बनाएका छन् । पर्यटन मन्त्रालय र नेपाल पर्यटन बोर्ड जस्ता निकायहरूसँग समन्वय गरी गाइडहरूको आर्थिक अवस्था र पारिश्रमिक सुधारका लागि आवश्यक कार्यक्रमहरू ल्याउने उनको प्रतिबद्धता छ । गाइड पेशालाई डाक्टर, इन्जिनियर वा चार्टर एकाउन्टेन्ट जस्तै मर्यादित र एउटा उच्च मापदण्ड भएको बनाउने उनको लक्ष्य रहेको र पेशाको प्रतिष्ठा र स्तर वृद्धि हुँदा यसले अन्ततः गाइडहरूको पारिश्रमिक र आर्थिक सम्मान बढाउन मद्दत पुग्ने देखिन्छ । गाइडहरूको पारिश्रमिक वृद्धिका लागि वकालत गर्न संस्था आफैँ पनि आर्थिक रूपमा बलियो हुनुपर्ने उनको तर्क छ । त्यसैले उनले टुर्गान को कोषलाई सशक्त, पारदर्शी र सस्टेनेबल बनाउने योजना बनाएका छन्, जसले सदस्यहरूको हितमा काम गर्न सहज हुनेछ ।

गाइडहरूको ‘वृत्ति विकास’

गाइडहरूको ‘वृत्ति विकास’ का लागि कुनै विशेष तालिमहरूको सूची स्पष्ट रूपमा उल्लेख नगरे पनि ढकालले समयसापेक्ष र आधुनिक आवश्यकता अनुसारका तालिम र कार्यक्रमहरूमा जोड दिएका छन् । उनले ३६ वर्ष अगाडिको गाइडिङ शैली अहिलेको समयमा पर्याप्त नहुने बताएका छन् । त्यसैले गाइडहरूलाई ग्लोबल मार्केटिङ (Global Marketing) र हालको अन्तर्राष्ट्रिय सिनारियो (Global Scenario) अनुसार दक्ष बनाउने खालका तालिमहरूमा उनको जोड रहेको छ । पुराना सदस्यहरूलाई अपडेट गर्ने र नयाँ सदस्यहरूलाई संस्थामा आउन प्रेरित गर्ने गरी तालिम तथा अन्तर्क्रियाहरू सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव उनले राखेका छन् । संक्षेपमा भन्दा उनले परम्परागत तरिकालाई छाडेर विश्वव्यापी बजारको माग र आधुनिक प्रविधि/शैली अनुसार गाइडहरूलाई दक्ष बनाउने खालका ‘वृत्ति विकास’ का कार्यक्रमहरू ल्याउन पहल गर्ने बताएका छन ।